Rusija bi mogla izgubiti oko 4,5 milijardi dolara godišnje ako se zaustavi izvoz gasa u Evropu preko Ukrajine, s obzirom na očekivane prosječne cijene od 320 dolara za 1.000 kubnih metara u 2025. Prema podacima Gazproma, dnevni izvoz ruskog gasa preko Ukrajine u Evropu trenutno iznosi više od 40 miliona kubnih metara.
Ova tranzitna ruta omogućava Rusiji izvoz gasa u Evropu, a petogodišnji ugovor ističe krajem godine. Kijev je već saopštio da ne planira obnoviti ili produžiti ugovor. Prema ukrajinskom operateru gasovoda, tranzit ruskog gasa preko Ukrajine u Evropu pao je za 28,5% na 14,65 milijardi kubnih metara prošle godine u odnosu na 20,5 milijardi kubnih metara u 2022. godini.
Rusija se suočava s intenzivnim borbama protiv ukrajinskih snaga koje su prodrle njenu južnu granicu kod glavnog transportnog čvorišta. Reuters prenosi navode sa ruskih vojnih blogova gdje se tvrdi da su ukrajinske snage zauzele postrojenje kroz koje prolazi ruski gas, iako za to nisu pruženi nikakvi dokazi. Postoji rizik da bi ovo moglo dovesti do iznenadnog zaustavljanja tokova kroz ruske plinovode preko Ukrajine.
Gazprom je potvrdio da će nastaviti isporuku gasa kroz Ukrajinu, a i ukrajinski operater je potvrdio nesmetan nastavak operacija. Međutim, prema riječima Jamesa Waddella, šefa odjela za evropski plin i LNG u konsultantskoj kući Energy Aspects, postoji rizik da Gazprom koristi borbe kao izgovor za smanjenje tokova. Operator ukrajinskog plinskog sistema je 2022. zaustavio protok gasa kroz Sokhranivku, drugu ulaznu tačku tranzitne rute, navodeći da su “okupatorske snage” ometale tehničke procese.
Ranije su većina zemalja EU smanjila ovisnost o ruskom gasu zbog rata u Ukrajini. Austrija i dalje većinu svog gasa dobija preko Ukrajine, dok su druge članice EU diverzificirale izvore i poduzele korake za smanjenje potražnje. Moldavija je prošle godine nabavila sav gas sa evropskih tržišta, ostavljajući gas iz Gazproma za svoj otcijepljeni istočni region Pridnjestrovlje. Uvoz u Hrvatsku je sada minimalan, a Slovenija je potpuno prekinula uvoz nakon isteka ugovora sa Gazpromom. Većina zemalja EU je koristila ovu rutu, a najviše gasa primale su Austrija, Slovačka, Italija, Mađarska, Hrvatska, Slovenija i Moldavija.
Nekoliko zemalja, poput Austrije, Mađarske, Slovenije i Italije, već se oslanjaju na alternativne izvore gasa. Mađarska dobavlja ruski gas iz gasovoda Turski tok, dok Slovenija koristi gas iz Alžira i drugih izvora. Slovački dobavljač gasa SPP je naveo da bi evropski konzorcijum mogao preuzeti gas na granici između Rusije i Ukrajine kada istekne ugovor o tranzitu, ali još nije jasno kako bi se to moglo organizovati. EU i Ukrajina su zatražile pomoć Azerbejdžana u pregovorima s Rusijom o tranzitu gasa, a EU planira udvostručiti uvoz azerbejdžanskog gasa do 2027. Međutim, infrastrukturna pitanja još nisu riješena.
(24sata.info)
Objava Šta ako se zaustavi protok ruskog gasa preko Ukrajine? pojavila se prvo na 24sata.ba.
Izvor: ( 24sata.info / Javno.ba )